Komut Satırı

Ana Sayfa /
Etiketler /
Komut Satırı

Linux'ta Gruplar: Kullanıcıları Gruplara Ekleme ve Çıkarma

Bir önceki yazıda tek bir kullanıcının bilgilerini ve parolasını yönettik. Ama gerçek sistemlerde izinler tek tek kullanıcılara verilmez — gruplara verilir.

Devamını Oku

Linux'da Disk Genişletme İşlemi

Sanallaştırma katmanında diski büyütmek beş saniyelik iştir: sanal diske 100 GB eklersiniz ve iş bitmiş görünür. Ama sunucuya girip df -h yazdığınızda hiçbir şeyin değişmediğini görürsünüz — disk büyümüştür, bölüm büyümemiştir; bölüm büyüse bile dosya sistemi hâlâ eski boyuttadır. Alan ancak üç katmanın üçü de büyütüldüğünde kullanılabilir hâle gelir.

Devamını Oku

Linux'da Kullanıcı Bilgilerini Değiştirme ve Parola Yönetimi

Bir çalışan işten ayrıldı, siz de hesabını kapatmak için usermod -L çalıştırdınız. Komut hata vermedi, /etc/shadow satırının başına ! düştü, iş bitti gibi görünüyor. Ama o kullanıcı SSH anahtarıyla sunucuya hâlâ girebiliyor — çünkü -L hesabı değil, parolayı kilitler.

Devamını Oku

Linux'da Yeni Kullanıcılar Oluşturma ve Silme

Linux’ta kullanıcı oluşturmanın iki komutu vardır ve ikisi aynı şeyi yapmaz: useradd size hiçbir şey sormaz ve varsayılanlarla yetinir — çoğu dağıtımda ev dizini bile açmaz, parola belirlenmediği için hesap kilitli kalır. adduser ise soru sorar ve işi tamamlar. Yanlış olanı seçtiğinizde hata almazsınız; kullanıcının oturum açamadığını bir hafta sonra fark edersiniz.

Devamını Oku

Linux'da Kullanıcı Hesapları ve Yetkileri: Sudo ve Su Komutları

sudo ile su dışarıdan bakınca aynı işi yapar: ikisi de sizi root yapar. Ama biri sizin parolanızı sorar, diğeri root’un parolasını — ve Ubuntu gibi dağıtımlarda root’un parolası hiç ayarlanmadığı için ikincisi hiçbir zaman çalışmaz. su: Authentication failure hatasının sebebi yanlış yazdığınız parola değildir; öyle bir parola yoktur.

Devamını Oku

Dosya Türleri ve İzinleri: Linux Dosya Yönetiminin Temelleri

ls -l çalıştırdığınızda her satırın başında on karakterlik bir dizi görürsünüz: -rw-r--r--. Çoğu kullanıcı bu diziyi okumadan geçer ve izin gerektiğinde chmod 777 yazıp sorunu “çözer” — sonra o dosyayı sistemdeki herkesin değiştirebildiğini fark etmez.

Devamını Oku

Linux'da Dosya İçeriğini Görüntüleme: Less, Tail, Head Komutları

Bir sunucuda sorun ararken ilk yaptığınız şey bir log dosyasına bakmaktır. Ama o dosya 2 GB ise ve siz cat yazdıysanız, terminaliniz dakikalarca akar ve aradığınız satır çoktan yukarı kaymıştır. Dosyanın tamamını okumakla bir kısmını okumak farklı komutların işidir.

Devamını Oku

Linux Dosya Oluşturma ve Kopyalama Komutları: Dosyalarınızı Yönetmek

cp masum görünen bir komuttur: kaynağı yazarsınız, hedefi yazarsınız, biter. Ama aynı komut, hedefte zaten bir dosya varsa hiçbir şey sormadan üzerine yazar — ve üzerine yazılan içerik geri gelmez. Kopyalamak kolaydır; komutun hangi durumda tam olarak ne yaptığını bilmek işin asıl kısmıdır.

Devamını Oku

Linux Dosya ve Dizin Hiyerarşisi: Verileri Organize Etme Sanatı

Bir Linux sunucusuna ilk kez bağlandığınızda / altında yirmiye yakın dizin görürsünüz ve hiçbirinin adı ne işe yaradığını söylemez: /etc, /opt, /srv, /var. Bu isimler rastgele seçilmedi — her biri Filesystem Hierarchy Standard (FHS) adlı bir sözleşmenin parçası. O sözleşmeyi bilen yönetici, ömründe hiç görmediği bir dağıtımda bile log dosyasını, yapılandırmayı ve kullanıcı verisini nerede arayacağını bilir.

Devamını Oku

Symbolic Link ve Hard Link

Bir dosyayı sildiniz ve yerinde duran bağlantı hâlâ orada — ama artık hiçbir şeye açılmıyor. Ya da tam tersi: dosyayı sildiniz, du çıktısında yer boşalmadı. İkisi de aynı sorunun iki yüzüdür: Linux’ta bir dosya adı ile dosyanın kendisi ayrı şeylerdir ve ln komutunun iki farklı biçimi bu ikisini farklı uçlarından bağlar.

Devamını Oku

Mutlak Yol ve Bağıl Yol Kavramları

Bir önceki yazıda kabuktaki ilk komutları çalıştırdık ve listenin en başına pwd‘yi koyduk. O komutu neden bu kadar öne aldığımızı burada açıklıyoruz.

Devamını Oku

Kabukta İlk Adımlar: Komutlar ve Temel Seçenekler

GNU/Linux işletim sisteminde kabuk (shell) kullanarak temel komutları ve komutlarda kullanılan temel seçenekleri öğrenmeye başlayacağız. Kabuk, kullanıcıların işletim sistemiyle etkileşim kurmasını sağlayan arayüzdür ve komut satırını kullanarak birçok işlemi gerçekleştirebiliriz. Haydi, kabukta ilk adımlarımıza başlayalım ve komutların temel seçeneklerini öğrenelim. Diğer konuları ‘GNU/Linux Öğrenme Yolculuğu’ bu adresten ulaşabilirsiniz.

Devamını Oku

GNU/Linux’a İlk Adım: Temel Kabuk Kavramları

GNU/Linux’u keşfetmek, bilgisayar dünyasında yolculuğa başlamak isteyenler için harika bir adımdır. GNU/Linux’un temel kabuk kavramlarına bir bakış atarak, yeni başlayanlar için temel bilgiler sağlayacağız.

Devamını Oku

GNU/Linux Öğrenme Yolculuğu

Eğer imkanlarınız dahilindeyse “Mustafa Akgül Özgür Yazılım Yaz Kampı” ziyaret ederek tamamen gönüllülerden oluşan ücretsiz eğitim kampını ziyaret edebilir ve yüz yüze bir eğitim alabilirsiniz. Sadece Linux için de değil bir çok alanda kurslar da var. Beni bu alanda bir kariyer edinmemi sağlayan kursa ve eğitmenlerime teşekkürü borç bilirim.

Devamını Oku